Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Posts Tagged ‘sztuka Mezopotamii’

Głowa akadyjskiego władcy

In Rzeźba, Sztuka starożytna on 18.04.2009 at 11:56

akkadianhead

Zdecydowanie jedno z najpiękniejszych dzieł sztuki, jakie pozostały nam po cywilizacjach kwitnących niegdyś w dolinie Eufratu i Tygrysu.

Nieznany artysta wykonał tę brązową głowę, gdzieś w XXIV-XXIII w. p.n.e. Zdaniem specjalistów stanowiła ona część posągu akadyjskiego władcy. Nie wiemy jednak którego. W różnych źródłach można spotkać imiona Sargona, Naramsina i Manisztusu, ale uczciwie powiedziawszy wszystko to jest tylko zgadywaniem w oparciu o słabiutkie przesłanki.

Rzeźba była najpewniej ponadnaturalnych rozmiarów, gdyż zachowana głowa ma 36,6 cm wysokości. Jak na tamte czasy artysta ukazał twarz władcy bardzo realistycznie. Zachwyt budzi też dokładne ukazanie misternie uczesanego zarostu.

W ocenie specjalistów cudo to wykonano techniką odlewu na wosk tracony, a detale wykończono za pomocą dłuta snycerskiego.

Rana oka prawdopodobnie powstała jeszcze w starożytności, a powstała podczas wydłubywania oczu władcy, które najpewniej zrobiono z cennych kamieni.

akkadianrulericonfacingright król Akadu

Głowę odkryto w dawnej stolicy imperium asyryjskiego Niniwie, gdzie trafiła ponad 2600 lat temu. Już wtedy najpewniej uważano ją za starożytny zabytek. Teraz jest jednym z największych skarbów Muzeum Narodowego w Bagdadzie.

Reklamy

Hełm Meskalamduga

In Rzemiosło artystyczne, Sztuka starożytna on 2.02.2009 at 15:47

meskalamdug-helmet

W 1924 roku Leonard Wooley odkrył w sumeryjskim Ur bogato wyposażony grobowiec króla Meskalamduga, który rządził tym miastem około 4500 lat wcześniej.

Wśród skarbów leżał wykonany z elektrum (stop złota i srebra) piękny hełm. Zręczny rzemieślnik z wielką dokładnością wykuł w cienkiej blasze pasma włosów, odtwarzając uczesanie typowe dla ówczesnych władców.

Wnętrze hełmu wymoszczono wełną i tkaniną, by królowi łatwiej było go nosić. Wypełnienie to było najpewniej przymocowane sznurkami do dziurek widocznych przy krawędzi hełmu.

Nie ma wątpliwości, że hełm miał tylko znaczenie ceremonialne. W boju był nieprzydatny, gdyż blacha z elektrum nie daje w zasadzie żadnej ochrony.

Zabytek jest w zbiorach Muzeum Bagdadzkiego w Iraku. British Museum ma jego wierną kopię.

Stela Naramsina

In Rzeźba, Sztuka starożytna on 3.07.2008 at 21:53

Stelę ukazującą triumf króla Akadu Naramsina nad plemieniem Lulubejów znaleziono w 1898 roku w Suzie, stolicy starożytnego Elamu. Przeleżała tam około 3 tysiące lat. Jednak pierwsze kilkanaście wieków swego istnienia spędziła w Mezopotamii. Elamici uprowadzili ją z miasta Sippar jako łup wojenny.

Stela ma około 2 metry wysokości. Jest pierwszym przedstawieniem pejzażu w sztuce Mezopotamii i dużym krokiem w kierunku urealnienia artystycznych przedstawień. Wcześniej takie sceny triumfów ukazywano w kompozycji pasowej, czego najlepszym przykładem jest Sztandar z Ur.

Z pewnością nie macie problemów z odgadnięciem, która postać przedstawia króla Naramsina. Człowiek z włócznią wystającą z szyi to wódz Lulubejów.

Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.0 France. Autor: Rama.

Lwica zabijająca Nubijczyka

In Rzemiosło artystyczne, Rzeźba, Sztuka starożytna on 9.04.2008 at 0:17

Plakietka z kości słoniowej, którą widzicie u góry, była jednym z najwspanialszych zabytków przechowywanych w Muzeum Narodowym w Bagdadzie. Dokładnie pięć lat temu nieznani sprawcy zrabowali ją razem z 15 tysiącami innych przedmiotów (więcej na ten temat napisałem w Gazecie Wyborczej). Jest najcenniejszym wśród wciąż nieodnalezionych zabytków.

Odkrył ją w studni pałacu asyryjskiego króla Aszurnasirpala II w Nimrud Max Mallowan, mąż Agathy Christie, który kopał tam krótko po II wojnie światowej. W studni była też druga, prawie identyczna plakietka (zdjęcie na dole), która na szczęście trafiła do British Museum. Zdaniem specjalistów obie zdobiły jakiś mebel, być może nawet królewski tron. Najprawdopdobniej wyrzeźbił je około IX-VIII w. p.n.e. fenicki artysta. Wydaje się, że do studni trafiły w ostatnich latach VII w. p.n.e., gdy imperium asyryjskie runęło pod ciosami Medów i Babilończyków.

Plakietki mają zaledwie 10 na 10 cm, ale zachwycają precyzją wykonania i realizmem. (Czyż nie macie wrażenia, że twórca widział taką scenę na żywo?). W niektórych miejscach (np. spodnie i włosy chłopca) artysta dodał złotą blachę.

© Trustees of the British Museum

Nóż z Dżebel el-Arak

In Rzemiosło artystyczne, Rzeźba, Sztuka starożytna on 4.04.2008 at 11:53

To chyba najpiękniejszy krzemienny nóż świata. Nie ma pewności, czy znaleziono go w Dżebel el-Arak, niedaleko jednej z najstarszych egipskich nekropoli w Abydos. Taką informację podał osobnik, od którego arcydzieło kupił w Kairze w 1914 r. francuski egiptolog Georges Bénédite.

O niezwykłości noża stanowi pokryta płaskorzeźbami rękojeść z kła hipopotama. Naukowców szczególnie frapuje widoczny na stronie z guzem mężczyzna, który poskramia dwa lwy (tzw. „pan zwierząt”), gdyż ma on mezopotamski strój (powiększenie). Przedstawienia z drugiej strony noża są już bardziej typowe dla egipskich dzieł okresu predynastycznego. Widzimy tam walczących wojowników, okręty i ciała pokonanych wrogów pływające w wodzie (powiększenie).

Żyjący około 5400-5200 lat temu twórca rękojeści popisał się nie lada kunsztem, gdyż ma ona zaledwie 9,5 cm wysokości, a zmieścił na niej wiele porządnie wykonanych elementów. Na żywo nóż można oglądać w paryskim Luwrze.

Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.0 France. Autor: Rama.

Sztandar z Ur

In Rzemiosło artystyczne, Sztuka starożytna on 11.03.2008 at 0:29

W latach 20. ubiegłego wieku sir Leonard Woolley odkopał ponad dwa tysiące grobów na mającym około 4500 lat cmentarzysku w sumeryjskim Ur. Były wśród nich także pochówki dostojników i władców miasta, często z bogatym wyposażeniem. Czegoś takiego świat jeszcze nie widział.

W jednym z grobowców angielski archeolog znalazł przedziwny przedmiot – płaską drewnianą skrzynię wysokości 20 cm ozdobioną piękną mozaiką z lazurytu i macicy perłowej osadzoną w podobnej do smoły substancji. Naukowcy nazwali skrzynkę sztandarem. Przedstawia on dwie sceny.

Na pierwszym zdjęciu jest tzw. scena pokoju (powiększenie). U góry widzimy króla (duża postać z lewej) ucztującego z możnymi. Z prawej strony znajduje się mężczyzna grający na lirze, identycznej jak instrumenty, które Wooley znalazł w grobowcach. Niżej pokazany jest najprawdopdobniej pochód mieszkańców Ur z łupami.

Na drugim zdjęciu jest zaś tzw. scena wojny (powiększenie). Widzimy tutaj żołnierzy w hełmach i z włóczniami wyposażonych w ciężkie wozy ciągnięte przez onagry (krewniacy osłów). Jest to niewątpliwie scena triumfu. Wojownicy prowadzą przed oblicze władcy jenców, a na samym dole wozy tratują ciała pokonanych wrogów.

Uczta Aszurbanipala

In Rzeźba, Sztuka starożytna on 28.02.2008 at 1:29

Asyryjscy władcy uwielbiali uwieczniać swoje tryumfy płaskorzeźbami. Zazwyczaj ukazywały one asyryjskie wojska gromiące wrogów, zdobywające miasta i masakrujące buntowników. Ostatni wielki władca Asyrii, Aszurbanipal pozostawił po sobie wiele takich „pamiątek”. Jedna płaskorzeźba odbiega jednak od tego schematu.

Widzimy na niej władcę rozłożonego wygodnie w ogrodzie i popijającego jakiś napój. Służący z wachlarzami dbają, by zbytnio nie dokuczył mu upał. Muzyk przygrywa na harfie. Ot, zwykły sielski obrazek ukazujący przyjemne życie władcy asyryjskiego imperium. W rzeczywistości płaskorzeźba jest jednak świadectwem tryumfu i to mocniejszym, niż największe sceny batalistyczne. Otóż na jednym z drzew wisi sobie głowa Teummana, króla Elamu, którego ogromną armię Asyryjczycy unicestwili w bezwzględnej bitwie.