Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Posts Tagged ‘sztuka grecka’

Hefajstejon w Atenach

In Architektura, Sztuka starożytna on 11.07.2009 at 13:18

Temple_of_Hephaestus

Jedna z najlepiej zachowanych antycznych greckich świątyń i jednocześnie dość słabo znana. Ma bowiem w Atenach sporą konkurencję, jeśli chodzi o starożytne zabytki.

Hefajstejon, zwany też niegdyś Tezejonem, zbudowano w latach 449-444 p.n.e. w ramach wielkiego projektu inwestycyjnego Peryklesa, którego głównym elementem były inwestycje na Akropolu. Ale nie tylko.

Czytaj resztę wpisu »

Reklamy

Cykladzcy harfiści

In Rzeźba, Sztuka prehistoryczna on 10.02.2009 at 9:58

cycladic_idol_03_2_retouched

Rzeźby tworzone w III i II tysiącleciu p.n.e. przez mieszkańców greckich Cykladów od wielu lat cieszą się ogromną popularnością. Większość z nich to mniej lub bardziej schematyczne idole przedstawiające kobiety ( polecam wpis nich na blogu Hellenika ).

Tylko około pięć procent cykladzkich figurek przedstawia mężczyzn, którzy w odróżnieniu od kobiet ukazywani są zazwyczaj podczas wykonywania jakiejś czynności. W tej grupie cykladzkich rzeźb jest kilka przedstawiających osobnika grającego na harfie.

Dwóch najsłynniejszych harfistów to pochodzący z Keros muzyk występujący obecnie w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach (powyżej) oraz jego kolega z Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku (poniżej). Obok ateńskiego harfisty widzicie innego muzyka z Keros, który gra na podwójnym flecie (aulos). Figurki z Aten datowane są na 2800-2300 p.n.e., a nowojorska na 2800-2700 p.n.e.

cycladic-harp-player-mma

Poniżej zdjęcia kolejnych cykladzkich harfistów. Tego z lewej znaleziono w XIX w. na wyspie Santorini. Znajduje się teraz w Badisches Landesmuseum w Karlsruhe (Niemcy). Harfista z prawej gra w Getty Villa w Malibu (USA).

Wszystkie pokazane figurki są z marmuru. To zgrubienie widoczne na górze harf to zdaniem specjalistów ozdoba w postaci głowy ptaka wodnego.

Rzeźby te pozwalają nam znacznie wzbogacić nasze wyobrażenia o życiu ludzi, którzy mieszkali na greckich wyspach ponad 4 tysiące lat temu. Widzimy, że znali i najwyraźniej lubili muzykę i że otaczali się pięknymi przedmiotami. Świadczą o tym nie tylko figurki same w sobie oraz zdobienie widocznych na nich instrumentów, ale też krzesła, na których siedzą ateński i nowojorski harfiarz (spójrzcie na oparcie tego drugiego).

Dowiadujemy się też jak silne związki kulturowe łączyły tych ludzi z mieszkańcami klasycznej Grecji (czyli tej z VI-IV w. p.n.e.). Dwa tysiące lat po wyrzeźbieniu cykladzkich muzyków harfy i aulosy wciąż były bardzo popularne.

cycladic-harp-players

Zdjęcie górne na licencji Creative Commons Attribution 2.5. Autor: Sailko.

Zdjęcie środkowe na licencji Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 2.0 Generic. Autor: mharrsch.

Oba zdjęcia dolne na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autorem lewego jest Martin-D, a prawego Wolfgang Sauber.

Posągi młodzieńców z Anavyssos

In Rzeźba, Sztuka starożytna on 7.11.2008 at 14:24

kurosi-z-anavyssos

Kuros (młodzieniec) to typ greckiego posągu przedstawiającego młodego nagiego mężczyznę bardzo popularny w VII-V w. p.n.e. Ustawiony na grobie przedstawiał zmarłego, a w świątyni – boga. Mógł też być darem wotywnym dla bóstwa.

Do gromady kurosów nagrobnych należą oba dziś prezentowane. Pochodzą one ze starożytnego cmentarzyska niedaleko Anavyssos koło Aten.

Jak już pisałem przy okazji prezentacji dwóch najbardziej znanych kurosów Kleobisa i Bitona, Grecy wykonywali te posągi stosując z drobnymi zmianami egipski kanon rzeźbiarski. Świetnym tego przykładem jest widoczny z lewej kuros z Metropolitan Museum of Arts w Nowym Jorku, wyrzeźbiony około 600 r. p.n.e. Jak widzicie jego naturalnych rozmiarów ciało (wys. 1,85 m) jest mocno schematyczne i razi sztucznością.

Jednak to co w Egipcie przez tysiące lat nie zmieniało się prawie wcale, w Grecji przetrwało niebywale krótko. Widoczny z prawej kuros, przedstawiający najpewniej niejakiego Krojsosa, powstał zaledwie 60-70 lat później, a jest już dużo naturalniejszy. W miejsce posągu człowiekopodobnego mamy człowieka zaklętego w kamieniu. Jego poza jest jeszcze co prawda egipsko sztywna, ale do budowy ciała (wys. 1,94 m) i jego proporcji nie można już mieć większych zastrzeżeń. Do w pełni naturalistycznej rzeźby został już tylko malutki kroczek, który greccy artyści zrobili w ciągu następnych paru dekad.

Chyba nic tak wspaniale nie ukazuje wyjątkowości i geniuszu greckiej cywilizacji, jak te rzeźby. Starożytni Grecy mieli w sobie coś, co kazało im ciągle wszystko poprawiać i udoskonalać. Trudno oprzeć się wrażeniu, że gdyby nie ta artystyczna rewolucja często bezimiennych rzeźbiarzy kurosów, sztuka Europy wyglądałaby inaczej.

Zdjęcie kurosa z prawej jest na licencji Creative Commons Attribution 2.0 Generic. Autorem jest Rosemanios.

Zdjęcie kurosa z lewej jest na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 Unported. Zrobił je w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach Ricardo André Frantz.

Kleobis i Biton

In Rzeźba, Sztuka starożytna on 24.06.2008 at 22:30

Te dwa niemal identyczne posągi greckich kurosów odkryto w okręgu Apollina w Delfach w ostatnich latach XIX wieku. Wyrzeźbił je około 590-580 roku p.n.e. Polimedes z Argos. Są one doskonałym przykładem egipskich wpływów na grecką rzeźbę okresu archaicznego.

Wpływy te widać choćby we fryzurach, które przypominają charakterystyczne egipskie nakrycia głowy. Kolejny „egipski” element to noga wysunięta w trochę nienaturalnym wykroku. Podobnie jak w egipskich rzeźbach ukazana jest też muskulatura. Ale są i różnice. Grecka rzeźba poszła już dalej niż egipska i postacie nie mają za plecami podtrzymującej ich często ściany, a ręce są odzielone od korpusu (dla porównania zdjęcie egipskiego posągu).

Specjaliści uznali, że posągi przedstawiają Kleobisa i Bitona, którzy wedle mitologii byli synami Kolyppe, kapłanki Hery w Argos. Jednak kogo przedstawiają naprawdę, nie wiemy.

Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autor: Ricardo André Frantz.

Świątynia Hery w Paestum

In Architektura, Sztuka starożytna on 24.05.2008 at 17:45

W VII w. wylądowali u wybrzeży Kampanii greccy koloniści z Sybaris i założyli miasto, które nazwali Posejdonią. Gdy kilka wieków później miastem zawładnęli Rzymianie, zmienili jego nazwę na Paestum.

Do naszych czasów zostały po nim tylko ruiny, a wśród nich imponujące pozostałości trzech świątyń. Widoczna powyżej świątynia Hery (heraion) jest jedną z najlepiej zachowanych greckich świątyń i książkowym przykładem budowli w porządku doryckim. Jest też doskonałym dowodem na to, że greckie świątynie należące do tego samego porządku potrafiły się dość mocno różnić.

Świątynia Hery to przykład „ciężkiego” porządku doryckiego. Kolumny są tu bardzo szerokie, a leżące na nich belkowanie niezwykle masywne. Różni ją to znacznie od również doryckiego Partenonu w Atenach, który ma kolumny dużo smuklejsze, a belkowanie lżejsze. Co ciekawe obie budowle powstały w zasadzie w tym samym czasie.

Zdjęcie na licencji Free Art 1.3. Autor: Bobby la mouche (oryginał)

Łucznik ze świątyni Afai (tzw. Parys)

In Rzeźba, Sztuka starożytna on 17.03.2008 at 11:40

Świątynia Afai na wyspie Egina słynie z rzeźb przedstawiających walkę Greków z Trojanami. Dlatego łucznik jest często zwany Parysem. Trojański książę nosi jednak strój perskiego łucznika. Ma obcisłe spodnie, bluzę z długimi rękawami i scytyjską czapkę.

Już w 1811 r., gdy odkryto rzeźby z Eginy, dostrzeżono na nich ślady farby. Badania z końca XX w. pozwoliły znaleźć nawet najdrobniejsze pozostałości barwników, dzięki czemu dokładnie odtworzono prawdziwy wygląd rzeźb sprzed 2500 lat. Poniżej najnowsza rekonstrukcja łucznika ze Staatliche Antikensammlung und Glyptothek w Monachium. A tak wyglądała cała scena z łucznikiem (rekonstrukcja z 1906 r.).

Zdjęcie dolne na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autor: Marsyas

Ranna Amazonka

In Rzeźba, Sztuka starożytna on 25.02.2008 at 0:05

Ten kto około 430 r. p.n.e. wpadł na pomysł zorganizowania konkursu na rzeźbę rannej Amazonki dla świątyni Artemidy w Efezie, nie zdawał sobie sprawy, jak wielki sprawi kłopot historykom sztuki.

Na konkurs greccy rzeźbiarze zrobili pięć rzeźb. Wygrał Poliklet, drugie miejsce zajął Fidiasz, a trzecim musiał zadowolić się Kresilas. Wykonane przez nich rzeźby nie zachowały się do naszych czasów, ale znamy wiele różnych Rannych Amazonek z późniejszych okresów. Historycy sztuki wiążą je z konkursem. Wyróżnili nawet trzy typy Amazonek (na zdjęciach) wzorowane, jak się wydaje, na konkursowych dziełach. Jednak od ponad stu lat mają wielki problem z przypisaniem ich poszczególnym artystom.

Panuje raczej zgoda, że widoczna z lewej strony wersja Rannej Amazonki była wzorowana na dziele Fidiasza. Jednak który z pozostałych dwóch typów jest wzorowany na rzeźbie Polikleta, a który na dziele Kresilasa, pozostaje wielką zagadką.

Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 Unported. Autorem lewego i środkowego jest Shakko, a prawego Tetraktys.