Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Archive for the ‘Sztuka prekolumbijska’ Category

Wielka Świątynia Azteków (Templo Mayor)

In Architektura, Rzeźba, Sztuka prekolumbijska on 28.11.2009 at 13:46

W 1978 r. robotnicy firmy energetycznej natknęli się podczas prac ziemnych w centrum miasta Meksyk na ważącą 8,5 t okrągłą płaskorzeźbę bogini Coyolxauhqui (na zdjęciu poniżej). Odkryli jednak w ten sposób coś znacznie cenniejszego, bo zaginioną Wielką Świątynię Azteków.

Jak to możliwe, że zapomniano, gdzie stała najważniejsza świątynia azteckiego imperium i jednocześnie największa budowla jego stolicy Tenochtitlan? Wszystkiemu winni są Hiszpanie i czas.

Czytaj resztę wpisu »

Urny Zapoteków

In Rzemiosło artystyczne, Sztuka prekolumbijska on 22.09.2009 at 13:18

Zapotec_Urn_with_seated_man_(Jami_Dwyer)

Zapotekowie stworzyli w południowo-zachodnim Meksyku jedną z najstarszych wysoko rozwiniętych kultur w Ameryce. Wykształciła się między 900 a 300 r p.n.e. i kwitła przez wiele kolejnych stuleci. Od 800 r. n.e. zaczyna się jej schyłek. Wielu czytających ten wpis pewno nie zetknęło się z Zapotekami. Wszystko dlatego, że cywilizacje Majów, czy Azteków zgarnęły większość sławy.

Czytaj resztę wpisu »

Wielkie głowy Olmeków

In Rzeźba, Sztuka prekolumbijska on 17.08.2009 at 9:17

Olmekowie glowy San Lorenzo

Cywilizacja Olmeków kwitła w Meksyku od 1200 do 400 r. p.n.e. Specjaliści często zwą ją „matką kultur mezoamerykańskich”, gdyż Olmekowie jako pierwsi na tych ziemiach stosowali m.in. monumentalną architekturę i rzeźbę, kalendarz oraz najprawdopodobniej pismo.

Z tych wszystkich cywilizacyjnych osiągnięć Olmeków największą sławą cieszą się wielkie rzeźby głów. Znamy ich 17. Stanowią więc malutki procent wśród ogółem 300 odkrytych monumentalnych rzeźb olmeckich. Są jednak w tym gronie elitą.

Czytaj resztę wpisu »

Piramida Kukulkána w Chichén Itzá

In Architektura, Sztuka prekolumbijska on 26.04.2009 at 12:18

chichen itza el castillo piramida kukulkana

Choć jest stosunkowo mała, to stała się jedną z najbardziej znanych piramid świata. Zawdzięcza to ogromnej elegancji, którą zapewniła jej symetria (już nie raz uczeni wykazywali, że to co symetryczne uznajemy zazwyczaj za piękniejsze).

Piramida powstała w drugiej połowie XI w. bądź w połowie XII w., ale w jej wnętrzu archeolodzy odkryli pozostałości podobnej piramidy zbudowanej około stu lat wcześniej.

Czytaj resztę wpisu »

Waza z Peten

In Malarstwo, Rzemiosło artystyczne, Sztuka prekolumbijska on 19.02.2009 at 18:12

jaguar_vase

Powyższa cylindryczna waza Majów znaleziona w Peten w Gwatemali to klasyczny przedstawiciel tego typu dzieł. Są one nie tylko ładnymi naczyniami, ale też skarbnicami wiedzy o świecie Majów.

Tak pięknie zdobionych waz Majowie używali podczas uczt na królewskich dworach. Często też wręczali jej jako upominki. Zdobili je wysokiej klasy malarze, którzy doskonale znali mitologię, historię oraz pismo. Często artyści ci byli członkami możnych rodów.

Ukazane na wazach sceny z pałacowego życia pozwalają poznać stroje Majów, ich meble, biżuterię oraz przedmioty codziennego użytku. Wymalowane na naczyniach inskrypcje przekazują nam imię właściciela, a czasami nawet twórcy. Z waz uczymy się też mitologii Majów.

Na niektórych naczyniach uwieczniono historyczne zdarzenia. Są wtedy jak zdjęcie fotoreportera z podpisem wyjaśniającym kogo na nim widać i kiedy zostało zrobione.

Naukowcy dowiadują się też z waz rzeczy, których ujawnienie nie było intencją artysty. Badając skład chemiczny naczynia potrafią ustalić, gdzie je zrobiono, czasami z dokładnością co do warsztatu.

Na powyższym zdjęciu widzicie władcę siedzącego na skórze jaguara. Drugą stronę wazy możecie obejrzeć na stronach NGV Collection.

Pałac Masek w Kabáh

In Architektura, Sztuka prekolumbijska on 1.11.2008 at 12:54

Pałac Masek zwany też Codz Poop jest najwspanialszą budowlą w Kabáh. To stosunkowo słabo znane miasto Majów na Jukatanie, które swój najlepszy okres przeżywało między VII a XI w. n.e.

Niezwykłą cechą pałacu jest jego fasada złożona niegdyś z 260 identycznych masek boga Chaca. Obecnie nawet zachowane i częściowo zrekonstruowane fragmenty fasady nie oddają w pełni jej oryginalności, gdyż tylko w jednej masce zachował się w całości długi, trąbiasty nos boga.

Specjaliści podkreślają, że stworzenie takiej fasady wymagało od rzeźbiarzy w zasadzie seryjnej produkcji identycznych rzeźb.

Pałac ma pięć wejść. Za każdym z nich kryją się dwa prostokątne pomieszczenia. Zalicza się go do stylu Puuc.

Zdjęcie górne jest na licencji GNU FDL. Autor: Hermann Luyken.
Polecam ogromną galerię zdjęć z Kabáh (trzeba klikać w niebieskie napisy na planie).

Ceramika Nazca

In Rzemiosło artystyczne, Sztuka prekolumbijska on 21.07.2008 at 22:10

Kultura Nazca jest znana głównie dzięki tajemniczym geoglifom pokrywającym peruwiański płaskowyż o tej samej nazwie. Jednak jej znakiem rozpoznawczym dla archeologów jest szalenie oryginalna, wielobarwna ceramika.

W zdobieniu naczyń Nazca stosowali często wyobrażenia stylizowanych ptaków, ryb, owadów i roślin. Katalog ozdób uzupełniały motywy religijne i mitologiczne. Wśród nich były antropomorficzne postacie o cechach kotów i ptaków, które naukowcy zazwyczaj uznają za wyobrażenia bóstw i demonów.

Naczynia mają zazwyczaj bardzo żywe barwy i wyjątkowo wymyślne kształty. Polecam całkiem sporą galerię ceramicznych cudów kultury Nazca.

Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.0 (dolne) i 2.5 (górne) Autorzy: The boy with the thorn in his side’s photos (górne) i A. Condori (dolne)

Złota maska Lambayeque

In Rzemiosło artystyczne, Sztuka prekolumbijska on 20.03.2008 at 0:44

Peruwiańska kultura Lambayeque (700-1100 n.e.) słynie z pięknych zlotych wyrobów. Do najbardziej znanych należą pośmiertne maski wykute pieczołowicie ze złotej blachy. Przeznaczone były najpewniej dla władców i innych wysokich dostojników. Ich charakterystyczną cechą są kroplowate oczy bardzo często wykonane z miedzi (na zdjęciu powyżej zachowały się jedynie resztki tego metalu). Czasami maski były pokrywane cynobrem.

Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autor: Manuel González Olaechea y Franco.

Piramida Czarownika w Uxmal

In Architektura, Sztuka prekolumbijska on 17.02.2008 at 1:56

Jedną z najdziwaczniejszych piramid świata zbudowali Majowie mieszkający niegdyś w mieście Uxmal na Jukatanie. Pierwszym dziwactwem jest jej kształt. Zamiast tak jak na całym świecie wznieść piramidę o prostokątnej podstawie, budowniczowie uznali, że lepiej by podstawa była owalna.

Architektoniczny ekscentryzm był chyba cechą charakterystyczną mieszkańców Uxmal, bowiem następcy twórców owalnej piramidy rozbudowywali ją w dość niecodzienny sposób. Otóż od setek lat piramidy w Ameryce Środkowej rosły, gdyż kolejne pokolenia obudowywały je ze wszystkich stron nową warstwą, w wyniku czego budowle te przypominają cebule. Początkowo było tak też w Uxmal – w środku owalnej piramidy archeolodzy znaleźli zabudowaną świątynię z VI w. n.e.

Ktoś jednak wpadł na pomysł, by rozbudowę ograniczyć do postawienia nowej świątyni na tyłach stojącej już na szczycie świątyni i dobudować schody z drugiej strony. W ten sposób na piramdzie były dwie świątynie (wschodnia i zachodnia) zwrócone do siebie plecami, a do każdej prowadziły odrębne schody. Podczas następnej rozbudowy w IX w. mieszkańcy Uxmal postawili kolejną świątynię na dachu świątyni wschodniej i doprowadzili do niej nowe szerokie schody. Zostawili w nich jednak wejście do tunelu wiodącego do starej świątyni wschodniej. W efekcie na szczycie budowli znajdują się aż trzy dostępne świątynie.

Na górnym zdjęciu widać zachodnią stronę Piramidy Czarownika, zaś na dolnym wschodnią.

Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autor: Tato Grasso