Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Archive for the ‘Sztuka prehistoryczna’ Category

Wenus z Willendorfu

In Rzeźba, Sztuka prehistoryczna on 28.03.2010 at 19:11

Najsłynniejsze prehistoryczne przedstawienie kobiety odkrył 7 sierpnia 1908 r. jeden z robotników uczestniczących w rozpoczętych kilka dni wcześniej wykopaliskach w miejscowości Willendorf w Austrii, którymi kierował Josef Szombathy.

Czytaj resztę wpisu »

Reklamy

Wózek kultowy z Trundholmu

In Rzemiosło artystyczne, Rzeźba, Sztuka prehistoryczna on 29.08.2009 at 10:50

wozek z Trundholm

Bagna potrafią kryć niesamowite skarby. W 1902 r. z moczarów w Trundholm w Danii wyciągnięto częściowo zachowany model wozu z dyskiem słonecznym o długości 60 cm.

Całość wykonano z brązu, ale dysk słoneczny jest pokryty dodatkowo złotą blachą. Nie ulega wątpliwości, że artysta, który go wykonał (bądź ich grupa) miał duże pojęcie o swoim fachu.

Czytaj resztę wpisu »

Wielki menhir z Locmariaquer

In Rzeźba, Sztuka prehistoryczna on 25.06.2009 at 13:29

800px-Gran_menhir_(6)

Nie ma chyba bardziej zadziwiającej pozostałości po europejskich neolitycznych społeczeństwach niż Grand Menhir Brisé (wielki pęknięty menhir) w Locmariaquer we francuskiej Bretanii. Około 4500 lat p.n.e., gdy nie było jeszcze egipskich piramid ani kręgu w Stonehenge, prehistoryczni Bretończycy wpadli na wariacki pomysł ustawienia pionowo gigantycznego bloku granitu o wysokości 20 m i o wadze 280 ton.

Nie wiemy, jak im się to udało i jak przytaszczyli kamień z odległego o 12 km występu skalnego u ujścia rzeki Auray, skąd najpewniej głaz pochodzi. Nie wiemy, dlaczego pieczołowicie wyrównali blok, a także co oznacza dziwny, obecnie ledwo widoczny, siekieropodobny znak, który na nim wyryli. Wiemy tylko, że ten ogromny głaz na pewno udało im się postawić, a przecież jest on ponad 4 razy cięższy od największych bloków użytych w piramidzie Cheopsa.
Czytaj resztę wpisu »

Cykladzcy harfiści

In Rzeźba, Sztuka prehistoryczna on 10.02.2009 at 9:58

cycladic_idol_03_2_retouched

Rzeźby tworzone w III i II tysiącleciu p.n.e. przez mieszkańców greckich Cykladów od wielu lat cieszą się ogromną popularnością. Większość z nich to mniej lub bardziej schematyczne idole przedstawiające kobiety ( polecam wpis nich na blogu Hellenika ).

Tylko około pięć procent cykladzkich figurek przedstawia mężczyzn, którzy w odróżnieniu od kobiet ukazywani są zazwyczaj podczas wykonywania jakiejś czynności. W tej grupie cykladzkich rzeźb jest kilka przedstawiających osobnika grającego na harfie.

Dwóch najsłynniejszych harfistów to pochodzący z Keros muzyk występujący obecnie w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach (powyżej) oraz jego kolega z Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku (poniżej). Obok ateńskiego harfisty widzicie innego muzyka z Keros, który gra na podwójnym flecie (aulos). Figurki z Aten datowane są na 2800-2300 p.n.e., a nowojorska na 2800-2700 p.n.e.

cycladic-harp-player-mma

Poniżej zdjęcia kolejnych cykladzkich harfistów. Tego z lewej znaleziono w XIX w. na wyspie Santorini. Znajduje się teraz w Badisches Landesmuseum w Karlsruhe (Niemcy). Harfista z prawej gra w Getty Villa w Malibu (USA).

Wszystkie pokazane figurki są z marmuru. To zgrubienie widoczne na górze harf to zdaniem specjalistów ozdoba w postaci głowy ptaka wodnego.

Rzeźby te pozwalają nam znacznie wzbogacić nasze wyobrażenia o życiu ludzi, którzy mieszkali na greckich wyspach ponad 4 tysiące lat temu. Widzimy, że znali i najwyraźniej lubili muzykę i że otaczali się pięknymi przedmiotami. Świadczą o tym nie tylko figurki same w sobie oraz zdobienie widocznych na nich instrumentów, ale też krzesła, na których siedzą ateński i nowojorski harfiarz (spójrzcie na oparcie tego drugiego).

Dowiadujemy się też jak silne związki kulturowe łączyły tych ludzi z mieszkańcami klasycznej Grecji (czyli tej z VI-IV w. p.n.e.). Dwa tysiące lat po wyrzeźbieniu cykladzkich muzyków harfy i aulosy wciąż były bardzo popularne.

cycladic-harp-players

Zdjęcie górne na licencji Creative Commons Attribution 2.5. Autor: Sailko.

Zdjęcie środkowe na licencji Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 2.0 Generic. Autor: mharrsch.

Oba zdjęcia dolne na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autorem lewego jest Martin-D, a prawego Wolfgang Sauber.

Tumulus West Kennet

In Architektura, Sztuka prehistoryczna on 12.01.2009 at 14:25

west_kennet_long_barrow_entry

Na łagodnym wzgórzu niedaleko Avebury w angielskim hrabstwie Wiltshire, które słynie ze Stonehenge i Silbury Hill, znajduje się imponujący grobowiec sprzed około 5,5-5 tysięcy lat.

Podłużny tumulus Wet Kennet (ang. West Kennet Long Barrow) to nasyp długości 100 m, szerokości do 20 m i wysokości do 2,5 m. Na jego wschodnim krańcu znajduje się wykonana z głazów komora grobowa długości 12 m (plan oraz zdjęcie wnętrza).

Badający grobowiec archeolodzy znaleźli w nim szczątki 46 osób w tym dzieci. Zdaniem naukowców nie ma wątpliwości, że był on wiele razy otwierany, by złożyć kolejnych zmarłych. Nie wiemy jednak nic o tym, kim byli ludzie, których chowano w tak imponującym grobowcu.

Niewykluczone, że pochowano tam więcej osób. Część szczątków mogła już bowiem dawno temu zniknąć z grobowca. Szacuje się, że tumulus West Kennet był używany przez co najmniej kilkaset lat.

Archeolodzy znaleźli też w jego wnętrzu ceramikę, ozdoby i resztki pożywienia, które przyniesiono tam zapewne w celach rytualnych.

Tumulus West Kennet nie cieszy się ogromną sławą przez niewielką fotogeniczność. Naprawdę dobrze wychodzi tylko na zdjęciach z powietrza wykonanych pod odpowiednim kątem. Niestety w całym internecie nie znalazłem takiego ujęcia. Jedyne w miarę przyzwoite ukazuje tylko wschodnią część z komorą grobową.

800px-west_kennet_long_barrow_from_north

Oba zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution 2.5. Ich autorem jest Troxx.

Megalityczne świątynie w Mnajdrze

In Architektura, Sztuka prehistoryczna on 22.10.2008 at 20:09

Jedne z najbardziej niesamowitych pozostałości po europejskiej kulturze megalitów znaleźć można na małej Malcie. Między 4000-2500 r. p.n.e. powstało tam ponad 20 niezwykłych kamiennych świątyń. Jeden z najbardziej znanych ich kompleksów znajduje się w miejscowości Mnajdra.

Pierwszą malutką światynię (z lewej) zbudowano tam około 3600 r. p.n.e. W ciągu kolejnych kilkuset lat powstała najokazalsza świątynia centralna, a trzecią zbudowano gdzieś między 3000 a 2500 r. p.n.e., czyli w tym samym czasie, w którym powstało w Brytanii słynne Stonehenge.

Moim zdaniem maltańskie świątynie są bardzo niedoceniane przez popularyzatorów nauki. Jest to uderzające nie tylko w porównaniu z kręgiem w Stonehenge, ale też np. z Wyspą Wielkanocną, gdzie również mamy do czynienia z niewielką wyspą z imponującymi megalitycznymi osiągnięciami. Jednak posągi z Wyspy Wielkanocnej kojarzy prawie każdy, a maltańskie świątynie niewielu. A nie powinno tak być. Choćby dlatego, że posągi na Wyspie Wielkanocnej powstały zaledwie kilkaset lat temu, a maltańskie świątynie kilka tysięcy lat temu.

Zdjęcie pochodzi ze strony Malta Vista. Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.

Żubry z Tuc d’Audoubert

In Rzeźba, Sztuka prehistoryczna on 17.08.2008 at 19:19

Te dwa żubry (samiec i samica) to najbardziej niesamowite dzieło sztuki jakie kryła w swoim wnętrzu odnaleziona w 1912 r. jaskinia Tuc-d’Audoubert z francuskiej Gaskonii.

Prehistoryczny artysta ulepił je 15 tysięcy lat temu z gliny. Przez długi czas byłem przekonany, że są to malutkie figurki. Myliłem się. Mają 63 i 61 cm długości.

Żubry znajdują się w najbardziej odległym miejscu 900-metrowej jaskini. By do nich dotrzeć, trzeba pokonać bardzo trudną trasę, która wiedzie przez kręty, wąski korytarz.

Wenus z Brassempouy

In Rzeźba, Sztuka prehistoryczna on 22.03.2008 at 10:31

Wenus z Brassempouy to jedno z najstarszych realistycznych przedstawień ludzkiej twarzy jakie znamy. Ma około 25 tysięcy lat. Jest malutka – ma tylko 3,65 cm wysokości i 1,9 cm szerokości. Prehistoryczny artysta wyrzeźbił ja z kawałka kła mamuta. Różnie interpretowane są nacięcia na włosach niewiasty. Wzbudziły one podejrzenia, że być może kobieta ma perukę albo kaptur. Wydaje się jednak, że twórca próbował w ten sposób przedstawić włosy.

Znaleziona w 1894 r. rzeźba jest teraz we francuskim Musée d’Archéologie Nationale w Saint-Germain-en-Laye. Jest tam gwiazdą zbiorów i trafiła do logo muzeum, ale rzadko można ją zobaczyć na wystawie. Zmiany temperatury, wilgoć i światło mogłyby ją poważnie uszkodzić.

Newgrange

In Architektura, Sztuka prehistoryczna on 4.03.2008 at 1:22

Na niewielkim wzgórzu około 50 km na północ od stolicy Irlandii Dublina stoi budowla starsza od egipskich piramid i kamiennych konstrukcji ze Stonehenge. Jest to niezwykły megalityczny grobowiec, o którego wyjątkowości decydują wielkość, świetlik i ozdoby.

W chwili powstawania (ok. 3100 roku p.n.e.) Newgrange było jedną z największych budowli na świecie, a już na pewno jest największa budowlą z tego okresu, która dotrwała do naszych czasów w całości (choć przeszła szeroko zakrojoną rekonstrukcję, niekoniecznie poprawną). Kopiec ma 12 m wysokości i 75 m średnicy. Na jego usypanie tajemniczy twórcy zużyli 200 tysięcy ton materialu – głównie kamieni.

Budowniczowie kopca byli nie tylko pracowici, ale mieli też sporą wiedzę. Nad wejściem do leżącej w głębi kopca komory grobowej umieścili świetlik (patrz dolne zdjęcie). Przez kilka dni w okolicach zimowego przesilenia (21 grudnia) promienie Słońca przechodzą przez niego, pokonują 19-metrowy korytarz i wpadają dokładnie do środka komory. O wielkich umiejętnościach budowniczych świadczy też to, że ułożona z kamieni kopuła kopca cały czas pozostaje wodoszczelna.

Kolejny niezwykły element grobowca w Newgrange to 75 głazów i płyt pokrytych głównie spiralnymi wzorami. Niestety nie wiemy jakie jest ich znaczenie, podobnie jak nie wiemy kogo pochowano w tej niezwykłej budowli.

Polecam galerię zdjęć grobowca z powietrza. Są tam też zdjęcia podobnych budowli w okolicy. Warto również pooglądać wnętrze grobowca.

Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution 2.5 Poland. Autorem górnego jest Shira, a dolnego Clemensfranz.

Lascaux

In Malarstwo, Sztuka prehistoryczna on 10.02.2008 at 11:17

Jeden z najstarszych cudów świata znajduje się we Francji. Ma około 17-16 tys. lat, ale znamy go od niecałych 70 lat. Mimo to prawie doprowadziliśmy do jego całkowitego zniszczenia.

Niezwykłe malowidła z jaskini Lascaux poważnie ucierpiały w wyniku zmiany mikroklimatu przez tłumy ludzi zwiedzających podziemną galerię. Już w 1963 r. naukowcy zamknęli jaskinię, ale to nie uczyniło malowideł dużo bezpieczniejszymi. Po założeniu kilka lat temu nowej wentylacji malowidła zaczęły przerażająco szybko znikać w wyniku pojawienia się tajemniczego grzyba. Walka o zachowanie arcydzieł trwa.

Pokazany powyżej koń, to jedno z najwybitniejszych dzieł prehistorycznych malarzy. Mnie najbardziej fascynują w nim nogi. Przy dwóch kończynach malarz celowo nie dociągnął linii do korpusu, by lepiej pokazać, że są z tyłu. To dowód naprawdę sporej wyobraźni artystycznej.

Lascaux_01

Powyżej jedna z najsłynniejszych scen z Lascuax ulokowana w tzw. studni martwego mężczyzny. Ptak na patyku często interpretowany jest jako totem leżącego obok mężczyzny. Proszę zwrócić uwagę na widoczną ranę żubra. Dwie kreski w dolno-prawej części sceny to być może miotacz oszczepów i oszczep. W tej scenie niewątpliwie jest zawarta jakaś opowieść. Pytanie tylko jaka? Najbardziej bezpośrednia interpretacja wskazuje na nieudane polowanie zakończone śmiercią poturbowanego przez żubra człowieka. Ale czy na pewno? Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Peter80.

Na koniec proponuję krótki filmik nakręcony najpewniej w wiernej kopii jaskini, którą zrobiono dla turystów.

Zapraszam też do wirtualnych odwiedzin jaskiniowej galerii.