Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Archive for the ‘Sztuka islamu’ Category

Meczet piątkowy w Jazdzie

In Architektura, Sztuka islamu on 5.06.2009 at 10:29

Friday Mosque of Yazd

Miasto Jazd znajduje się w środku Iranu w oazie położonej między dwoma pustyniami. Większość domów ma tam kolor suszonej cegły, ale jest też kilka budowli, których ściany mienią się kolorowymi ceramicznymi płytkami. Najbardziej znaną z nich jest Meczet Piątkowy.

Czytaj resztę wpisu »

Wielki meczet w Samarze i minaret Malwijja

In Architektura, Sztuka islamu on 15.03.2009 at 9:10

the_spiral_minaret_in_samarra

W 836 kalif abbasydzki al-Mutasim postanowił opuścić Bagdad i zbudować nową stolicę 100 km na północny zachód od dotychczasowej. Nad brzegiem Tygrysu wyrosło rozległe miasto z pałacami i oczywiście meczetami. Najwspanialszy z nich – Wielki Meczet – powstał w latach 848-852, gdy panował już kalif al-Mutawakkila. Był największym islamskim sanktuarium na świecie. Salę modlitw otaczał potężny mur wysokości 10 m, długości 240 m i szerokości 158 m. (jego fragment widać z prawej strony górnego zdjęcia). Budowniczowie wzmocnili mur 44 półbasztami, przez co meczet wyglądał jak wielka forteca. (rekonstrukcja, wnętrze meczetu dziś)

Jednak najbardziej spektakularną budowlą Samarry jest minaret Wielkiego Meczetu zwany Malwijja. Jest to spiralna wieża wznosząca się na wysokość 52 m, na której szczyt wchodzi się usytuowanymi na zewnątrz krętymi schodami, co doskonale widać na dolnym zdjęciu.

W okresie swej świetności Samarra ciągnęła się wzdłuż brzegów Tygrysu przez 35 km, a żyło w niej być może nawet pół miliona ludzi. Jednak jej chwała nie trwała zbyt długo. W 892 roku kalif al-Mu’tamid powrócił do Bagdadu. Miasto opustoszało, a zbudowane z suszonej cegły budynki, w tym i pałace kalifów, rozsypały się w proch. Przetrwały tylko te nieliczne, które postawiono z bardzo drogiej w Mezopotamii wypalanej cegły.

W Samarze stoi jeszcze jeden spiralny minaret. Jest częścią kolejnego ogromnego meczetu, który w 859 roku postawił kalif al-Mutawakkil. Ma jednak tylko 34 m wysokości.

samara_spiralovity_minaret_rijen1973

Zdjęcia na licencji Creative Commons. Autorem górnego jest Jim Gordon, a dolnego IgorF.

Puszki z kości słoniowej z Madinat az-Zahra

In Rzemiosło artystyczne, Rzeźba, Sztuka islamu on 26.11.2008 at 17:13

botezamora01-1

Muzułmańscy artyści słynęli z pokrywania różnych przedmiotów użytkowych bardzo bogatymi zdobieniami. Świetnie widać to na przykładzie rzeźbionych w kości słoniowej puszek na biżuterię i wonności.

Dwa owalne pudełka, które widzicie na zdjęciach pochodzą z warsztatu ulokowanego na terenie wielkiego kompleksu pałacowego kalifów Kordoby. Widoczne u góry ma 18 cm wysokości i jest datowane na 964 r. Było darem kalifa al-Hakama II dla jego baskijskiej konkubiny. Artysta wyrzeźbił je z jednego kła. Widzimy na nim górskie kozice oraz ptaki, w tym pawie, które były symbolem kobiecej urody.

Dolne pudełko jest trochę mniejsze – ma 15 cm wysokości. Powstało w 968 r. Należało do księcia Mughiry, syna kalifa Abd al-Rahmana III. Jak twierdzą specjaliści widoczne w głównej scenie atakujące koty są symbolem potęgi kordobańskiej dynastii.

Datę wykonania i właścicieli puszek znamy dzięki ich twórcy (twórcom?), który umieścił te informacje w widocznych na puszkach ozdobnych inskrypcjach.

Kliknijcie na zdjęcia, by zobaczyć te cacka w powiększeniu.

pyxid_al_mughira_oa_4068

Madinat az-Zahra

In Architektura, Sztuka islamu on 4.10.2008 at 21:32

W 936 roku władający prawie całym Półwyspem Iberyjskim kalif Abd ar-Rahman III rozpoczął wielką inwestycję. Pięć kilometrów od Kordoby, stolicy kalifatu, robotnicy zaczęli stawiać mury nowej siedziby władcy nazwanej Madinat az-Zahra, czyli Miasto Kwiatu.

Przez 25 lat kalif łożył na budowę gigantyczne pieniądze, ale nie nacieszył się pałacem. Zmarł na krótko przed jego ukończeniem. Luksusy wspaniałego miasta-pałacu przypadły w spadku jego następcom. Mogli cieszyć oczy pyszną architekturą pałacowych budynków, wspaniałą sztukaterią, która zdobiła ściany i wielobarwne kolumny, a także ozdobami ze złota, alabastru i marmuru. Ciężkie życie władców umilały fontanny i baseny ze sprowadzaną z gór źródlaną wodą oraz rajskie ogrody z ptaszarnią, menażerią i altanami. Niestety, Miasto Kwiatu miało krótki żywot.

Wybuchła wojna domowa i w 1010 r. siedzibę kalifów złupili i spalili zbuntowani berberyjscy najemnicy. Przez kolejne lata ruiny Madinat az-Zahra były plądrowane i używane jako kamieniołom. W końcu prawie całkowicie znikły przykryte błotem, które spływało ze wzgórza po zimowych deszczach. Nic więc dziwnego, że historycy uznali średniowieczne opisy bogactwa pałacu za bujdy. Zaczęli wierzyć arabskim autorom dopiero dzięki archeologom, którzy w 1910 r. postanowili zobaczyć, co tak naprawdę kryje się pod błotem. Choć od tego momentu minęło blisko sto lat, to wciąż nie przebadali ogromnej części Miasta Kwiatów, które zajmuje teren o wymiarach 1500 m na 750 m. Jednak to co zrekonstruowali pozwala sobie wyobrazić wspaniałość siedziby kalifów Kordoby.

Zdjęcie dolne na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autor: Wwal.

Polecam galerię zdjęć.

Meczet Selima w Edirne

In Architektura, Sztuka islamu on 8.04.2008 at 11:01

Gdy w 1453 roku Turcy zajęli Konstantynopol, zafascynowała ich największa świątynia miasta, czyli słynna Hagia Sophia. Wpierw przekształcili ją w meczet, a po stu latach zaczęli budować świątynie na jej podobieństwo. Pierwszy był gigantyczny meczet Sulejmana w Konstantynopolu, który w latach 50. XVI w. zbudował najsłynniejszy turecki architekt Mimar Sinan. Kolejny hołd dla Hagia Sophia – piękny meczet Selima – postawił Sinan w Edirne (na zdjęciu u góry). Budowa zakończyła się w 1574 r.

Mimar Sinan był janczarem. Wielką karierę architekta zaczął stawiając most na Dunaju w trakcie kampanii sułtana Selima I. Ma na swoim koncie 318 budowli wojskowych, cywilnych i religijnych, ale największą sławę przyniosły mu owe dwa meczety wzorowane na Hagia Sophia. Dzięki nim został powszechnie uznany wirtuozem w wykorzystaniu kopuł. W XVII w. dzieło Sinana kontynuowali następcy budując w Konstantynopolu Błękitny Meczet.

O pięknie meczetu w Edirne stanowi nie tylko jego bryła, ale też zapierające dech w piersiach, bogato zdobione wnętrze.

Kopuła meczetu Selima widziana od środka. Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution 2.5. Autor: Murdjo

Wielki Meczet w Kordobie (obecnie katedra)

In Architektura, Sztuka islamu on 19.03.2008 at 1:30

Mezquita – meczet. Tak zwą Hiszpanie katedrę w Kordobie. Nazwa odzwierciedla zawiłą historię budowli. Pierwszą katedrę postawili jeszcze Wizygoci około 600 roku. W 785 roku Arabowie zbudowali w jej miejscu meczet, który powiększali i upiększali przez kolejne 200 lat. W efekcie powstała jedna z najwspanialszych sal modlitewnych na świecie. Zajmowała 1,5 ha, a jej dach spoczywał na 606 kolumnach i filarach połączonych charakterystycznymi biało-czerwonymi łukami. Jeśli ktoś stanął na środku sali, widział wokół siebie tylko ginący w półmroku las kolumn.

W XIII w. Kordobę odzyskali chrześcijanie i przekształcili meczet w kościół. Początkowo niewiele zmienili, ale w 1523 zaczęli budować w samym centrum sali modlitewnej katedrę, psując tym samym dzieło muzułmańskich budowniczych. Na zdjęciu poniżej widać bryłę katedry wystającą z niskiego meczetu. Polecam też zdjęcie z góry.

Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autorem górnego jest Timor Espallargas, a dolnego Morinpat.

Mosty Isfahanu

In Architektura, Sztuka islamu on 1.03.2008 at 1:08

Irańskie miasto Isfahan słynie z wielu cudów. Wśród budowli, które zasługują na to miano, jest kilka mostów. Najdłuższy z nich to widoczny u góry 298-metrowy most 33 Łuków. Jego budowę zlecił w 1602 r. Allahwardi Chan, wódz szacha Abbasa I. Przez oparty na 33 łukach most biegnie droga, którą z obu stron osłaniają zdobione arkadami ściany.

Za najpiękniejszy z isfahańskich mostów uznaje się widoczny na dolnym zdjęciu Chadżu. Zbudowano go około 1650 roku na polecenie szacha Abbasa II. Twórcy tej 105-metrowej przeprawy wzorowali się na moście 33 Łuków. Dwupiętrową arkadową konstrukcję oparli jednak na skalnej platformie podzielonej śluzami, przez które przepływa woda rzeki Zajande. Ponoć szach uwielbiał oglądać zachód Słońca z oktagonalnego pawilonu na środku mostu.

Oba mosty nie tylko pozwalają przekraczać rzekę Zajande, ale służą też jako tamy, dzięki którym mieszkańcy Isfahanu kontrolują poziom jej wód.

Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autorem górnego jest Shahab Maghami, a dolnego Siasard.

Kopuła na skale

In Architektura, Sztuka islamu on 7.02.2008 at 23:10

Zbudowana w latach 687-692 Kopuła na Skale (Kubbat as-Sachra) to najbardziej rozpoznawalna budowla jerozolimskiego Wzgórza Świątynnego, na którym stała niegdyś świątynia Salomona. Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution 2.0. Autor: Wayne McLean

Kolorowe płytki ceramiczne pojawiły się na fasadzie budowli dopiero w czasach osmańskich. Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.0. Autor: Anaulin

Kopuła to pierwsze architektoniczne arcydzieło islamu. Chroni Świętą Skałę, z której wedle Koranu Mahomet wyruszył w podróż do nieba. Jest dziełem syryjskich rzemieślników i bizantyjskich architektów. Jej wzorcem były chrześcijańskie martyria, a mozaikami dekorowali ją mistrzowie z Konstantynopola.