Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Urny Zapoteków

In Rzemiosło artystyczne, Sztuka prekolumbijska on 22.09.2009 at 13:18

Zapotec_Urn_with_seated_man_(Jami_Dwyer)

Zapotekowie stworzyli w południowo-zachodnim Meksyku jedną z najstarszych wysoko rozwiniętych kultur w Ameryce. Wykształciła się między 900 a 300 r p.n.e. i kwitła przez wiele kolejnych stuleci. Od 800 r. n.e. zaczyna się jej schyłek. Wielu czytających ten wpis pewno nie zetknęło się z Zapotekami. Wszystko dlatego, że cywilizacje Majów, czy Azteków zgarnęły większość sławy.

Tymczasem Zapotekowie jako jedni z pierwszych, jeśli nawet nie pierwsi, zaczęli używać pisma. Ich najważniejszy ośrodek – Monte Alban, niczym nie ustępuję miastom Majów. Mieli też wysoko rozwinięte rzemiosło, którego najlepszym przykładem są urny pogrzebowe o niezwykle złożonych kształtach.

Wypalane z gliny urny najczęściej przedstawiały ludzi, bogów i zwierzęta. Z czasem osiągnęły tak rozbudowane formy, że powstał nawet termin „amerykańskiego baroku” na ich określenie.

U góry widzicie piękną urnę pogrzebową z około 350 r. n.e. (Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Jami Dwyer.)

Poniżej mikroskopijna galeria urn.

British_Museum_Zapotec_funerary_urn_1

Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Simon Burchell.

Vase_effigie_Zapotèque_2

Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Siren-Com.

Funerary_Urn_from_Oaxaca

Urna identyfikowana jako bóg-nietoperz albo jako jaguar.
Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Madman2001.

Reklamy
  1. co ciekawe, mimo tego schyłku który cywilizacja Zapoteków rozpoczęła około roku 800, nie udało im się nigdy schylić na tyle, żeby upaść do reszty (podobnie jak ze słynnym „upadkiem cywilizacji Majów”). Ich państwowość dotrwała do czasów konkwisty, przybrała wtedy skrajnie teokratyczną formę, gdzie podobno rezydujący w Mitli arcykapłan (uija-tào) mógł odwołać każdą decyzję świeckiego władcy. Hiszpańscy kronikarze porównywali go do katolickiego papieża. Władcy Zapoteków lawirowali między swoimi krewniakami Mistekami (z którymi zawsze darli koty i wydzierali sobie kawałki tych gór), a Aztekami. Ci ostatni próbowali ich podbić za panowania Ahuizotla, ale z tego co pamiętam (jak przez mgłę ;-), skończyło się to ślubem władcy Zapoteków i azteckiej księżniczki (córki Ahuizotla). Ostatni król Zapoteków, Cosijoeza, po jatce jaką Cortez zrobił Aztekom, nakazał nie stawiać oporu, żeby nie podzielić ich losu, przyjął grzecznie chrzest. Dziś Zapoteków jest jakieś 400 000 głów, a pochodził z nich jeden z najsłynniejszych prezydentów Meksyku, Benito Huarez, pogromca cesarza Maksymiliana

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s