Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Gangawatarana w Mahabalipuramie

In Rzeźba, Sztuka Azji on 10.09.2009 at 15:27

Descent_of_the_Ganges_01

Chyba najbardziej egzotyczny i dziwaczny tytuł postu, jaki mi wyszedł w „Cudach” :). Mahabalipuram to miasto w stanie Tamilnadu w południowo-wschodnich Indiach. Słynie z licznych zabytków wczesnośredniowiecznej (VI-IX w.) indyjskiej rzeźby i architektury. Gangawatarana zaś, to monstrualna płaskorzeźba przedstawiająca „zejście Gangesu na ziemię” i jeden z najbardziej znanych zabytków miasta.

Jest to niezwykła, jedyna w tym rodzaju na świecie, wielofiguralna kompozycja rzeźbiarska, wykuta wprost na wielkiej, prawie pionowej ścianie skalnej o rozmiarach około trzydziestu metrów długości i ponad dziesięciu wysokości. Roi się tu wprost od dziesiątków po mistrzowsku wykutych w twardym, granitowym miąższu skalnym figur ludzkich oraz na pół ludzkich, zwierzęcych i całkowicie fantastycznych stworów, wywodzących się z bogatej mitologii indyjskiej. W niezwykle pomysłowy sposób twórcy tego niecodziennego dzieła wyzyskali naturalną szczelinę dzielącą skałę na dwie połaci. Z umieszczonego na wierzchołku zbiornika, którego ślady dziś jeszcze są widoczne, puszczano wodę ową szczeliną tak, że spływała do basenu położonego u podnóża skały. Z nurtów tak utworzonego sztucznego wodospadu wyłaniały się wykute w kamieniu postacie istot półboskich, mieszkańców wód, zwanych naga i nagini, wyobrażonych w kształcie skręconych w rytmiczne zwoje wężów, o ludzkim tułowiu, rękach i głowie.

Gangawatarana Mahabalipuram

Strumień wody spływającej po granitowej ścianie wyobrażać miał Ganges, który – wedle niektórych podań – po wieloletnich błaganiach, ascezie i modlitwach Ardżuny [jeden z bohaterów eposu Mahabharata, przyjaciel boga Kryszny – WP] bogowie zechcieli wysłać na wyschłą ziemię.

mahabalipurama detail

Ogromna ta kompozycja (…) ma wątki nie pozbawione humoru, nawet jeśli to humor mimowolny. W lewej części Gangawatarany widzimy grupę ascetów ze wzniesionymi nad głowami rękami i tak błagających bóstwa, by się spełnił cud. (…) Jakby dla przeciwwagi – po drugiej stronie szczeliny, którą spływa na ziemię symboliczny Ganges – nieco ukryty pod kłami stojącego nad nim słonia, kot przedrzeźnia jak gdyby gesty ascetów i stanąwszy na tylnych łapach obie przednie wznosi ponad łbem. Według podań ów kot, przybrawszy postać ascety, wabił w ten sposób myszy (…).

Gangawatarana Mahabalipuram slonie

Najbardziej rozpoznawalnym i znanym elementem tej bogatej kompozycji są wielkie figury słoni z młodymi baraszkującymi między ich nogami. Nie brak głosów, że są one arcydziełem rzeźby animalistycznej na miarę światową.

Cytaty pochodzą z książki „Sztuka Indii” profesora Andrzeja Jakimowicza.

Zdjęcie górne na licencji Creative Commons (by-sa 3.0). Autor: Bernard Gagnon. Pozostałe zdjęcia na licencji Creative Commons (by 2.0). Autor: Andy Hay.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s