Są ich tysiące. Rzeźby, obrazy, budowle... Wszystkie wspaniałe

Toruńska starówka

In Architektura, Sztuka średniowieczna on 13.10.2008 at 14:52

Na 53 hektarach najstarszej części Torunia (Stare Miasto, Nowe Miasto i tereny zburzonego zamku krzyżackiego) jest aż 886 zabytkowych budynków. Nic więc dziwnego, że obszar ten jako całość trafił w 1997 r. na prestiżową listę światowego dziedzictwa UNESCO, czyli de facto międzynarodową listę cudów świata. Decydujące było to, że Toruń zachował w niezwykłym wymiarze średniowieczny obraz życia.

Mało jest miast, które mogą pochwalić się tak wieloma zabytkami gotyckiej architektury. Mowa tu nie tylko o kościołach i murach, ale również o licznych kamienicach i spichlerzach. Średniowieczny klimat założonego w 1230 r. miasta wzmacniają powstałe w XIX w. budowle neogotyckie i neorenesansowe (m.in. stojące przy rynku gmach poczty i Dwór Artusa). Ogromne znaczenie ma też zachowana siatka ulic i zapierająca dech w piersiach średniowieczna panorama miasta.

Toruń miał szczęście, bo o jego zabytki zaczęto poważnie dbać już w XIX w., a w XX wieku proces ten nasilił się. W ramach prac konserwacyjnych nie tylko starano się zachować istniejący stan, ale nierzadko przywracano wygląd średniowieczny, usuwając przeróbki z późniejszych stuleci. Wspaniałe przykłady takiej regotyzacji to kamienica, w której urodził się Kopernik i jej sąsiadka (obie na zdjęciu poniżej) oraz prezbiterium katedry śś. Janów (reszta katedry jest zdecydowanie bardziej eklektyczna).

Ale Toruń to nie tylko gotyk. W mieście nie brakuje choćby pięknych barokowych kamienic. Wymienić trzeba tu Kamienicę „Pod Gwiazdą”, która jeszcze jako budowla gotycka była własnością Kallimacha, wychowawcy synów Kazimierza Jagiellończyka, czy pałac biskupów kujawskich.

Jedną z ciekawszych budowli jest Pałac Eskenów. To postawiona w XIV w. wielka kamienica jednego z najważniejszych toruńskich rodów, którą w 1844 r. przerobiono w spichlerz przez co często zwana jest też Czerwonym Spichrzem.

Jednak najważniejszymi gotyckimi atrakcjami dla turystów są wspomniana już wyżej bazylika katedralna śś. Janów Chrzciciela i Ewangelisty, która imponuje choćby sklepieniem, piękny ratusz Starego Miasta (zdjęcie poniżej), zburzony w 1454 r. krzyżacki zamek, po którym zostało tylko gdanisko, czyli obronny wychodek, i oczywiście krzywa wieża. Warto też rzucić okiem na kościół św. Jakuba.

Zdjęcia górne i dolne na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5. Autor: Pko. Zdjęcie środkowe jest na tej samej licencji. Jego autor to Stephen McCluskey.

Reklamy
  1. Witam!

    W tekście jest drobny błąd. Toruń został założony przez Krzyżaków w końcu grudnia 1233 roku, nie zaś w 1230 :)

    Pozdrawiam.

  2. Grudzień 1233 to data wydania dokumentu lokacyjnego, ale nie założenia osady.

  3. Zgoda, tyle, że osada to nie miasto, prawda? :)

    Piszesz o założeniu miasta. Miasto zostało założone w grudniu 1233 :)

  4. Czepiasz się słówek. W 1233 wydano tylko papierek. Toruń założono w 1230. I o to chodzi.

    Bym napisał w tekście, że w 1233, to inny mądrala, by zaczął pisać, że jest błąd, bo założono w 1230. A gdybym opisał obie daty, to przyszedłby jeszcze jeden i napisał, że popełniłem błąd, bo tak naprawdę ten Toruń o którym piszę założono w 1236, bo wcześniejszy Toruń był w trochę innym miejscu i został opuszczony.

    Tylko ta cała zabawa datami nie ma żadnego znaczenia dla tekstu i nie ma w nim błędu. Jest tylko podana dla orientacji data początków Torunia, bo więcej na ten temat w tym tekście nie potrzeba.

  5. „inny mądrala”, „czepiasz się”, itd. Nie lubisz zwracania uwagi widzę. Przy czym zrobiłem to grzecznie. Ok.

    Co do czepiania się owego – IMO gdy mówimy o mieście, jako mieście, to winniśmy podawać daty znane i wielokrotnie opisywane, a nie „około”. Jeśli mówisz o osadzie, a piszesz miasto to wprowadzasz czytelników w błąd – mały, bo mały, ale błąd. I to od Ciebie zależy, czy Ci to pasuje. Mi nie. Jestem torunianinem od urodzenia, spory kawał już czasu, i zwyczajnie chciałbym by informacje o Moim Mieście, były prezentowane właściwie. Szczególnie w kontekście historii tego niezwykłego miejsca.

    Oczywiście masz rację, że ktoś mógłby się przyczepić o lokalizację itd. Dla informacji dodam, że pierwotne miejsce lokacji osady było inne, i dziś znane jest jako Stary Toruń (nie mylić ze Starym Miastem i Nowym Miastem w ramach granic Torunia). Ale masz rację – czepiam się. Szczegóły nie są ważne.

  6. „Nie lubisz zwracania uwagi widzę.”

    Nie lubię, gdy niczemu nie służy i jest klasycznym czepianiem się. Po prostu w wielu tekstach pewne rzeczy się pomija i upraszcza, by nie przytłoczyć czytelnika masą szczegółów, które nie mają większego znaczenia dla danego tekstu. W przypadku tego tekstu opisywanie całej historii powstania Torunia jest bezcelowe.

    Data 1230 nie jest błędem, bo wtedy Toruń założono. A ty czepiasz się słówek „miasto” i „osada”. Bym napisał w tekście „Toruń” zamiast „miasto” albo w poście „Toruń” zamiast „osada” i cała twoja argumentacja leży. A leży dlatego, że czepiasz się słówek. W faktach błędów nie ma. Co więcej to data 1233 już bardziej byłaby błędem, bo nie założono wtedy Torunia, a jedynie wydano papierek regulujący jego status prawny. Była to bowiem czynność prawna, a nie faktyczna. Papierek nie zbudował domów. To zrobili ludzie i to jeszcze przed wydaniem dokumentu lokacyjnego.

    „Dla informacji dodam, że pierwotne miejsce lokacji osady było inne, i dziś znane jest jako Stary Toruń (nie mylić ze Starym Miastem i Nowym Miastem w ramach granic Torunia).”

    No i czemu ma służyć ten dodatek? Wszak napisałem, że „wcześniejszy Toruń był w trochę innym miejscu i został opuszczony.”

    Poza tym nie oburzyłem się na zwrócenie uwagi (czyli twój pierwszy post), tylko na późniejsze czepianie się słówek (czyli twój drugi post).

    Pozdrawiam

  7. Poczułam sie dumna,ze mieszkam na tej pięknej starówce:)

    Szkoda tylko,ze głupi ludzie XV wieku rozebrali zamek krzyżacki- tak orginalany w swym układzie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s