Nóż z Dżebel el-Arak
4.04.2008 autor Wojciech Pastuszka
To chyba najpiękniejszy krzemienny nóż świata. Nie ma pewności, czy znaleziono go w Dżebel el-Arak niedaleko jednej z najstarszych egipskich nekropoli w Abydos. Taką informację podał osobnik, od którego arcydzieło kupił w Kairze w 1914 r. francuski egiptolog Georges Bénédite.
O niezwykłości noża stanowi pokryta płaskorzeźbami rękojeść z kła hipopotama. Naukowców szczególnie frapuje widoczny na stronie z guzem mężczyzna, który poskramia dwa lwy (tzw. “pan zwierząt”), gdyż ma on mezopotamski strój (powiększenie). Przedstawienia z drugiej strony noża są już bardziej typowe dla egipskich dzieł okresu predynastycznego. Widzimy tam walczących wojowników, okręty i ciała pokonanych wrogów pływające w wodzie (powiększenie).
Żyjący około 5400-5200 lat temu twórca rękojeści popisał się nie lada kunsztem, gdyż ma ona zaledwie 9,5 cm wysokości, a zmieścił na niej wiele porządnie wykonanych elementów. Na żywo nóż można oglądać w paryskim Luwrze.
Zdjęcia na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.0 France. Autor: Rama.
Przed przeczytaniem wieści, ze względu na postacie przedstawione, byłem niemal pewien że nóż musi być tworem z międzyrzecza, a konkretnie z Persji lub Asyrii. A tutaj taka niespodzianka…
Rubenos, myślę, że nie możemy być pewni, gdzie go wykonano. A nuż, ten nóż powstał w Międzyrzeczu? Albo nad Nilem, ale rękami mezopotamskiego artysty?